XIX asr

Abdulg'afur

XIX–XX asrTarixiy asarlar

Biography

Abdulg'afur (XIX asr oxiri — XX asr boshi) — Qo'qon va Farg'ona vodiysi adabiy va ilmiy muhitida faoliyat ko'rsatgan iste'dodli shoir va muarrix. Qo'qon shahrida tug'ilgan, mahalliy madrasalarda tahsil olib, Sharq filologiyasi, arab va fors tillari hamda aruz vazni qoidalarini puxta egallagan. Keng dunyoqarashi va tarixiy voqealarni tahlil qilish salohiyati tufayli shoirlik bilan bir qatorda muarrix (tarixchi) sifatida ham tanilgan. Qo'qon adabiy muhiti va mushoiralarida faol qatnashgan, o'z davrining yetakchi shoirlari, ziyolilari va tarixchilari bilan yaqin ijodiy muloqotda bo'lgan. She'riyatda “Abdulg'afur” taxallusi bilan qalam tebratib, g'azal, muxammas, tarix va ruboiylar bitgan; ijodida oshiqona kechinmalar, insoniy vafodorlik va axloqiy-ma'rifiy qarashlar yetakchi o'rin tutadi. Muarrix sifatida o'z davrining muhim ijtimoiy-siyosiy, madaniy va adabiy voqealarini she'riy va nasriy tarixlar — abjad hisobidagi xronogrammalar orqali muhrlab qoldirgan. Bu bitiklar Farg'ona vodiysi va Qo'qon xonligi manbashunosligi uchun qimmatli tarixiy ahamiyatga ega. Uning she'riy va tarixiy asarlari XIX asr oxiri — XX asr boshlariga oid Farg'ona vodiysi qo'lyozma bayozlari va tarixiy majmualarda saqlanib qolgan.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Tarixlar (abjad xronogrammalari)
Ruboiylar