Mulla Abdulkarim Fitrat Xo'qandiy

Biography

Mulla Abdulkarim Fitrat Xo'qandiy (1840-yilda vafot etgan) — XIX asrning birinchi yarmida Qo'qon adabiy muhitining taniqli va e'tiborli vakillaridan biri bo'lgan shoir va olim. (Uni XX asr boshidagi ma'rifatparvar adib Abdurauf Fitrat bilan adashtirmaslik kerak.) XIX asr boshlarida Qo'qonda tug'ilib, xonlikning madaniy va adabiy hayotida faol ishtirok etgan; Umarxon (Amiriy) va Muhammad Alixon (Madalixon) davrlarida ijod qilib, 1840-yilda vafot etgan. Madrasa tahsilini olgan, xattotlik, fiqh va adabiyotshunoslikni puxta egallagan, Qo'qondagi fozillar va ulamolar davrasida katta obro'ga ega bo'lgan. Amiriy, Fazliy Namangoniy, Nodira va Hoziq kabi shoirlar bilan zamondosh bo'lib, mushoira va adabiy anjumanlarda faol qatnashgan. Fazliy Namangoniy “Majmuat ush-shuaroi Umarxoniy” tazkirasida uning shoirlik mahoratiga yuksak baho bergan. Fitrat g'azal, qasida va qit'a janrlarida samarali ijod qilgan; g'azallari asosan ishqiy-falsafiy va ma'rifiy mazmunda bo'lib, Alisher Navoiy va Soib Tabriziy an'analari ruhida bitilgan. Ularda oshiqona iztirob, taqdir va zamona voqealariga doir falsafiy mushohadalar nozik va ta'sirchan misralarda bayon etiladi. Asarlari davr bayozlari va Sharqshunoslik instituti qo'lyozmalar fondida saqlanadi.

Works

• G'azallar
• Qasidalar
• Qit'alar