XIX asr

Muhammad Karim Afzal

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Muhammad Karim Afzal — XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy va ma'rifiy muhitida yashab ijod etgan matnshunos olim va shoir. Manbalarda u Muhammad Karim (yoki Muhammad Ko'r) ismi bilan ham uchraydi; she'riyatda “Afzal” taxallusi bilan qalam tebratgan. Qo'qon shahrida tug'ilgan, mahalliy madrasalarda mukammal tahsil olib, islom ilmlari, Sharq mumtoz adabiyoti, arab va fors tillari hamda aruz vazni qoidalarini chuqur egallagan. Keng dunyoqarashi va ilmiy salohiyati tufayli zamondoshlari orasida olim sifatida katta hurmat qozongan. Qo'qondagi adabiy guruhlar va mushoiralarda faol qatnashgan, Muqimiy, Furqat, Zavqiy, Asiriy kabi yetakchi shoir va ziyolilar bilan yaqin ijodiy muloqotda bo'lgan. Mumtoz lirika janrlarida — g'azal, muxammas va ruboiylar bitgan; ijodida oshiqona kechinmalar, insoniy vafodorlik, axloqiy-ma'rifiy qarashlar hamda jamiyat va davr haqidagi falsafiy mushohadalar yetakchi o'rin tutadi. She'rlari va muxammaslari XIX asr oxiri — XX asr boshlariga oid Farg'ona vodiysi adabiy bayozlarida, Sharqshunoslik instituti va Qo'qon adabiyot muzeyi qo'lyozma fondlarida saqlanadi.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Ruboiylar