XIX asr

Boqiyxon To'ra (Boqiy)

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Boqiyxon To'ra (Boqiy) (XIX asr oxiri — XX asrning birinchi yarmi) — Qo'qon va Farg'ona adabiy muhitida ijod qilgan ma'rifatparvar shoir, xattot va tasavvuf saboqlarini olgan tabarruk siymolardan biri. Qo'qon shahrida ziyoli, so'fiy va diyonatli oilada tug'ilgan; sayyidlar xonadoniga mansub bo'lgani uchun el orasida “To'ra” nomi bilan tanilgan va madrasa tahsilini olgan. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Qo'qonda faoliyat ko'rsatgan Muqimiy, Furqat, Muhyi, Royi, Nisbat va Haziniy kabi taniqli shoirlar bilan yaqin muloqotda bo'lib, adabiy mushoira va majlislarda faol qatnashgan. She'riyatda “Boqiy” taxallusi bilan g'azal, muxammas va ruboiylar yozgan. Uning lirikasi asosan ishqiy-falsafiy, tasavvufiy-irfoniy va ma'rifiy yo'nalishda bo'lib, Alisher Navoiy va Fuzuliy an'analari ruhida bitilgan; g'azallarida tasavvufiy ishq, dil hasrati, vafodorlik hamda dunyo va taqdir haqidagi chuqur mushohadalar yetakchilik qiladi. G'azal va muxammaslari o'z davrida tuzilgan bayozlar va Farg'ona vodiysida ko'chirilgan qo'lyozma majmualarda saqlanib qolgan.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Ruboiylar