Kokand Literary HeritageCity of Literature — UNESCO nominee
← Back to catalogue
XIX asr

Eshon Xo'ja Mahram (Mulla Xo'ja Mahram)

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Eshon Xo'ja Mahram (Mulla Xo'ja Mahram) — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida faoliyat yuritgan shoir, ma'rifatparvar, mudarris va xattot. U Muqimiy, Furqat, Nisbat va Haziniy kabi Qo'qon adabiy maktabi ijodkorlari bilan yelkadosh bo'lib, adabiy anjumanlar va mushoiralarda faol qatnashgan. Qo'qon shahrida din va ma'rifat ahliga mansub xonadonda tug'ilgan; diniy va dunyoviy ilmlarni mukammal egallagani uchun el orasida “Eshon Xo'ja” unvoni bilan e'zozlangan. “Mahram” so'zi xonlik davrida mas'uliyatli lavozimlardan birini bildirgan: Eshon Xo'ja devonda va madrasalarda ma'rifat, xattotlik va hujjat ishlari bilan mashg'ul bo'lgan. Qo'qon madrasalarida talabalarga aruz qoidalari va mumtoz adabiyot nazariyasidan dars bergan. She'riyatida mumtoz adabiyotning eng go'zal an'analari va xalqona samimiyat yaqqol namoyon bo'ladi: g'azallarida ilohiy ishq, nafsni tarbiyalash, ma'naviy poklanish va dunyo ziynatlariga berilmaslik g'oyalari, shuningdek, insoniy muhabbat, vafo, sadoqat va taqdir sinovlari qarshisida sabr-toqat motivlari yetakchilik qiladi. Muqimiy va Furqat hamda Alisher Navoiy va Fuzuliy g'azallariga mahorat bilan muxammaslar bog'lagan. She'rlari XIX asr oxiri — XX asr boshida Qo'qon, Marg'ilon va Farg'onada tuzilgan qo'lyozma bayozlarga kiritilgan; asarlari va u ko'chirgan nodir qo'lyozmalar Sharqshunoslik instituti hamda Qo'qon adabiyot muzeyi fondlarida saqlanmoqda.

Excerpt

— G'azaldan

This excerpt has been translated into more languages than the site itself

Translation

Сердце жаждет свидания с тобой каждое мгновение, каждый миг; я сгорел в огне разлуки — будь милостив к моему состоянию. О люди мира, не обольщайтесь владениями этого бренного мира, будьте прямы на пути Истины, наставляйте в благонравии. Махрам, никогда не скорби о нраве неверных, будь терпелив всегда и довольствуйся терпением.

Original

Vaslingni ko'ngul istar har lahza-yu har dam, Hijron o'tida kuydim, holimga inoyat qil. Ey dahr eli, aldanma bu foniy jahon mulkiga, Haq yo'lida rost bo'lg'il, odobni hidoyat qil. Mahram, chekma g'am hargiz bevafo fe'lidan, Sabr eylagil har vaqt, sabr ichra kifoyat qil.

Works

  • G'azallar
  • Muxammaslar (taxmislar)
  • Ko'chirilgan qo'lyozmalar