Faqiriy (Is'hoqxon ibn Junaydulloxon)
Biography
Faqiriy (Is'hoqxon ibn Junaydulloxon) — XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida yashab ijod etgan iqtidorli shoir, xattot va ma'rifatparvar. XIX asrning o'rtalarida Qo'qon shahrida ziyoli, diniy-ma'rifiy oilada dunyoga kelgan. Qo'qon madrasalarida tahsil olib, arab va fors tillarini mukammal egallagan, mumtoz Sharq adabiyoti, fiqh va tasavvuf ilmlarini chuqur o'rgangan. Hayoti davomida ilm-ma'rifat targ'iboti, xattotlik va adabiy ijod bilan shug'ullangan, o'z davrining ilg'or ma'rifatparvarlari va shoirlari bilan yaqin muloqotda bo'lgan. She'riyatda kamtarlik va so'fiyona kamsuqumlik timsoli sifatida “Faqiriy” taxallusini tanlagan. Asosan g'azal, muxammas, musaddas va ruboiy janrlarida ijod qilgan; Alisher Navoiy, Fuzuliy va Muqimiy g'azallariga go'zal muxammaslar (tazminlar) bog'lagan. She'rlarida pok va samimiy muhabbat, ilohiy ishq, ruhiy poklanish va insoniy fazilatlar ulug'lanadi; XIX asr oxiri — XX asr boshidagi Farg'ona vodiysi hayotida yuz bergan ijtimoiy o'zgarishlar va ilm-ma'rifatga chorlov ham alohida o'rin tutadi. Faqiriy mohir xattot sifatida ko'plab qo'lyozma kitoblar va bayozlarni nasx va nasta'liq xatlarida ko'chirgan. She'rlari va xattotlik namunalari o'sha davr bayozlari, qo'lyozma majmualar va O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanib qolgan; uning ijodi Qo'qon adabiy muhitining so'nggi klassik bosqichini o'rganishda muhim ahamiyatga ega.
Works
- G'azallar
- Muxammaslar (tazminlar)
- Musaddaslar
- Ruboiylar