XIX asr

Muhammad Zohid Hoji-Zohid

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Muhammad Zohid Hoji-Zohid (XIX asr oxiri — XX asr boshi) — Qo'qon adabiy va ma'rifiy muhitida faoliyat ko'rsatgan ko'zga ko'ringan shoir va ma'rifatparvarlardan biri. Uni Mulla Zohid Xo'qandiy bilan adashtirmaslik lozim. Qo'qon shahrida ziyoli oilada tug'ilgan, mahalliy madrasalarda tahsil olib, Sharq mumtoz adabiyoti, arab va fors tillari hamda aruz vazni qoidalarini mukammal egallagan. Makka va Madinaga haj ziyoratini ado etgani sababli zamondoshlari va adabiy jamoatchilik orasida “Hoji-Zohid” nomi bilan tanilgan. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Farg'ona vodiysida kechgan adabiy jarayonlarda, Muqimiy, Furqat, Zavqiy va Asiriy atrofidagi adabiy to'garaklar va mushoiralarda faol ishtirok etgan. She'riyatda “Zohid” va “Hoji-Zohid” taxalluslari bilan qalam tebratib, g'azal, muxammas va ruboiy janrlarida ijod qilgan. Ijodida oshiqona-falsafiy kechinmalar, ilohiy va insoniy muhabbat, axloqiy poklik, ma'rifatparvarlik hamda davr hodisalari haqidagi mushohadalar yetakchi o'rin tutadi. She'rlari XIX asr oxiri — XX asr boshlariga oid Farg'ona vodiysi adabiy bayozlari va qo'lyozma to'plamlarida saqlanib qolgan.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Ruboiylar