Qurbon Muhammad A'lam Irfon

Biography

Qurbon Muhammad A'lam Irfon (taxminan XIX asrning ikkinchi yarmi — XX asr boshlarida yashagan) — Qo'qon adabiy va ilmiy muhitining yetuk vakillaridan biri: shoir, olim va o'z davrining yirik shariat hukmdorlaridan biri bo'lib, a'lam (shariat va fiqh ilmlarini chuqur biluvchi, fatvo beruvchi oliy darajadagi olim) maqomiga ega bo'lgan. Madrasa tahsilini olib, diniy-shar'iy ilmlarda yuqori darajaga erishgani uchun unga “A'lam” unvoni berilgan. Qo'qon xonligi va undan keyingi davrlarda qozixona va madrasalarda ilmiy va huquqiy masalalar bo'yicha faoliyat yuritgan. She'riyatda “Irfon” taxallusi bilan g'azallar, muxammaslar hamda ilmiy-tasavvufiy asarlar bitgan; taxallusning o'zi (“irfon” — ma'rifat, Haqni anglash, ruhiy bilish) shoirning tasavvufiy-irfoniy yo'nalishga sodiqligidan dalolat beradi. Qo'qondagi shoirlar, xattotlar va ulamolar majlislarida faol qatnashgan. Ijodida mumtoz poetika an'analari, ishqiy, tasavvufiy va axloqiy-falsafiy qarashlar yetakchilik qiladi; g'azallarida insoniy tuyg'ular, ishq iztirobi va tasavvufiy ma'nolar serjilo tashbehlar orqali ifodalanadi. Irfonning g'azal va she'rlari Qo'qon adabiy muhitiga oid bayozlar, qo'lyozma majmualar hamda Sharqshunoslik instituti qo'lyozmalar fondida saqlanadi.

Works

• G'azallar
• Muxammaslar
• Ilmiy-tasavvufiy asarlar