Mahzuna (Mehribon Mulla Boshmon qizi)
Biography
Mahzuna (Mehribon Mulla Boshmon qizi) — XIX asrning birinchi yarmida Qo'qon adabiy muhitida ijod qilgan, otashin lirikasi va o'tkir mushoiralari bilan tanilgan iste'dodli o'zbek shoirasi. U Qo'qon shahrida ziyoli va ma'rifatparvar oilada dunyoga kelgan; otasi Mulla Boshmon o'z davrining o'qimishli, ilm-fan va adabiyotga oshno kishilaridan bo'lgan. Asl ismi Mehribon bo'lib, she'riyatda “Mahzuna” (g'amgin, g'ussa chekuvchi) taxallusini qo'llagan. Oilaviy muhit tufayli yoshligidanoq arab va fors tillarini mukammal o'rgangan, mumtoz adabiyot qoidalari va aruz vaznini puxta egallagan. Mahzuna Nodirabegim (Komila) va Uvaysiy atrofida shakllangan xotin-qizlar adabiy anjumanining faol a'zolaridan biri bo'lgan; hozirjavobligi, so'z ustasi ekani va teran fikrlashi bilan adabiy muhitda alohida hurmatga sazovor bo'lgan. Fazliy Namangoniyning “Majmuai shoiron” tazkirasida u haqida iliq fikrlar bildirilgan va nodir, hassos shoira sifatida e'tirof etilgan. Ayniqsa, uning Qo'qon xoni Muhammad Umarxon (Amiriy) hamda saroy shoiri Fazliy Namangoniy bilan qilgan mushoirasi mashhur. Shoira merosidan bizgacha uncha ko'p bo'lmagan, ammo badiiy jihatdan yuksak g'azal va muxammaslar yetib kelgan. Uning ijodida samimiy va pok ishq, vafo, hijron dardi hamda ayol qalbining nozik tuyg'ulari yetakchilik qiladi; she'rlari tili ravon, musiqiyligi yuqori va tuyg'ularga boy. Alisher Navoiy va Hofiz Sheroziy an'analariga ergashgan Mahzuna qisqa, ammo mazmunli ijodi bilan XIX asr o'zbek shoiralari safida munosib o'rin egallaydi.
Excerpt
— G'azaldanThis excerpt has been translated into more languages than the site itself
Чтобы отстроить чертог сердца, брось хоть один взгляд, сжалься над моим разорённым состоянием и вздохни. Стон мой дошёл до небес в этот вечер разлуки, о жестокий; сделай бедную, скорбную Махзуну владычицей свидания с тобой.
Ko'ngul koshonasin obod etarg'a bir nigoh etgil, Mening holi xarobimg'a rahm aylab, oh etgil. Fig'onim ko'klarga yetdi bu hijron shomida, zolim, G'aribu g'amzada Mahzunani vasling'a shoh etgil.
Works
- G'azallar
- Muxammaslar
- Amiriy va Fazliy Namangoniy bilan mushoiralar