XIX asr

Muhayyir (Muhammadqul Muhammadrasul o'g'li)

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Muhammadqul Muhammadrasul o'g'li Muhayyir (XIX asrning ikkinchi yarmi — XX asr boshi) — Qo'qon adabiy muhitida faoliyat yuritgan shoir, xattot va ma'rifatparvar ziyolilardan biri. Qo'qon shahrida tug'ilib, shu yerda madrasa ta'limini olgan; mumtoz Sharq adabiyoti, arab va fors tillarini mukammal egallagan. O'z davrining ma'rifatparvar guruhlari va adabiy anjumanlarida faol ishtirok etgan. Asarlarida “Muhayyir” taxallusini qo'llagan va mumtoz she'riyatning an'anaviy janrlarida — g'azal, muxammas, ruboiy va qit'alar yaratgan. Ijodida oshiqona kechinmalar, orifona va falsafiy mushohadalar hamda axloqiy-ta'limiy mavzular yetakchi o'rin tutadi; Alisher Navoiy va boshqa mumtoz ustozlar g'azallariga tazmin va muxammaslar bog'lagan. Muhayyir mohir xattot sifatida ham tanilgan: nasta'liq xatida nodir qo'lyozma va bayozlarni ko'chirgan. Uning she'rlari va u ko'chirgan asarlar XIX asr oxiri — XX asr boshidagi Farg'ona vodiysi bayozlarida uchraydi; bu manbalar O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti, Qo'qon adabiyot muzeyi va vodiyning boshqa manbashunoslik fondlarida saqlanadi.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Ruboiylar
Qit'alar