Muhsiniy (Husaynqul Sulaymonqul o'g'li)

Biography

Husaynqul Sulaymonqul o'g'li Muhsiniy (1860–1917) — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida yashab ijod etgan sohibi devon shoir, ma'rifatparvar olim, tarjimon va mohir xattot. 1860-yilda Qo'qon shahrida ziyoli, ilm-ma'rifatli oilada tug'ilgan. Dastlabki savodini oilada va amakisi murabbiyligida chiqargan, so'ng Qo'qondagi mashhur Sultonmurodbek madrasasida tahsil olib, diniy va dunyoviy ilmlarni, arab va fors tillarini mukammal egallagan. Muqimiy, Furqat, Muhyi, Muhayyir, Zoriy va Zavqiy kabi ilg'or Qo'qon shoirlari bilan yaqin muloqotda bo'lib, ularning ijodiy an'analarini davom ettirgan. O'zbek va fors-tojik tillarida teng mahorat bilan qalam tebratgan; mukammal she'riy devoni bizgacha yetib kelgan. Asosan g'azal, muxammas, musaddas, musamman, tarje'band, qasida, tarix va ruboiy janrlarida ijod qilgan. She'rlarida pok va samimiy ishq, ilohiy-tasavvufiy mushohadalar, insoniy samimiyat va vafodorlik bilan bir qatorda davrning ijtimoiy va ma'rifiy masalalari keng yoritilgan; Navoiy va Fuzuliy g'azallariga nazira va tazminlar bog'lagan. O'z davrining ko'zga ko'ringan xattoti sifatida ko'plab bayozlar, qo'lyozma to'plamlar va o'z devonini nasx va nasta'liq xatlarida shaxsan ko'chirgan. Fors-tojik tilidagi adabiy va ilmiy manbalarni mahorat bilan tarjima qilgan. Shaxsiy dastxat qo'lyozmalari, devoni va u tuzgan bayozlar Qo'qon adabiyot muzeyida hamda shoirning Qo'qondagi avlodlari shaxsiy kutubxonasida saqlanib qolgan.

Works

• Devon
• G'azallar
• Muxammaslar
• Tarje'bandlar
• Qasidalar
• Bayozlar
• Tarjimalar