Nazir Naziriy (Mulla Naziriy Xo'qandiy)

Biography

Nazir Naziriy (Mulla Naziriy Xo'qandiy) — XVIII asr oxiri va XIX asrning birinchi yarmida Qo'qon xonligi adabiy muhitida shakllangan mumtoz she'riyat va xattotlik maktabining namoyandalaridan biri. Qo'qon adabiy muhiti gullab-yashnagan davrda — Umarxon (Amiriy) va Nodira zamonidan Xudoyorxon hukmronligining ilk yillarigacha ijod qilgan, shu bois davrning ko'plab shoirlari, xushnavis xattotlari va madaniyat homiylari bilan bevosita muloqotda bo'lgan. Naziriy nafaqat shoir, balki yetuk xattot va munshiy sifatida ham tanilgan: nasta'liq va shikasta xatlarini yuksak mahorat bilan egallagan, badiiy asarlar, devon va bayozlarni o'z qo'li bilan ko'chirgan. Turkiy va fors-tojik tillarida barakali qalam tebratgan zullisonayn shoir. G'azallarida muhabbat, orifona tuyg'ular va insoniy fazilatlar ulug'langan; Navoiy, Fuzuliy va boshqa mumtoz ustozlar g'azallariga muxammaslar bog'lagan, ruboiy va qit'alarida falsafiy hamda axloqiy-ta'limiy mushohadalar aks etgan. Uning devonlari hamda she'rlari kiritilgan bayoz va majmualar O'zbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti, Qo'qon adabiyot muzeyi va Qo'qon shahar o'lkashunoslik muzeyi qo'lyozmalar fondlarida saqlanadi.

Works

• Devon
• G'azallar
• Muxammaslar
• Ruboiylar
• Qit'alar