Qalandar
Biography
Qalandar (XVIII asr oxiri — XIX asrning birinchi yarmi) — Qo'qon xonligi adabiy muhitida ijod qilgan yetuk va o'ziga xos mumtoz shoirlardan biri. U Qo'qon xoni Umarxon va keyinchalik Muhammad Alixon davrida yashab, faol ijod etgan. Manbalarda qayd etilishicha, Qalandar Umarxon saroyida “Malik ush-shuaro” (shoirlar sardori) unvoniga sazovor bo'lgan, Fazliy Namangoniyning “Majmuat ush-shuaro” tazkirasida esa uning ijodi va mavqeiga yuqori baho berilgan. U mumtoz she'riyatning g'azal, muxammas, musaddas va tarje'band janrlarida qalam tebratgan. She'rlari serjilo tili hamda chuqur tasavvufiy va oshiqona ma'nolarga boyligi bilan ajralib turadi. Qalandar nafaqat she'riyatda, balki xattotlikda ham mashhur bo'lgan: uning o'z devoni hamda zamondosh shoirlarning asarlarini ko'chirgan qo'lyozma nusxalari saqlanib qolgan. Shoir ijodida insoniy tuyg'ular, ishq-muhabbat iztiroblari, dunyoning o'tkinchiligi va tasavvufiy-falsafiy mulohazalar asosiy o'rinni egallaydi. Qalandarning asarlari XIX asr Farg'ona vodiysida tuzilgan ko'plab bayoz va majmualarga kiritilgan; qo'lyozma devoni O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining Qo'lyozmalar fondida saqlanadi.
Works
- Devon (qo'lyozma)
- G'azal, muxammas, musaddas va tarje'bandlar
- Zamondosh shoirlar asarlarining xattotlik nusxalari