XIX asr

Mirzo Sho'xiy

XIX–XX asrG'azal, lirika

Biography

Mirzo Sho'xiy — XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy va ma'rifiy muhitida faoliyat ko'rsatgan hassos shoir, mudarris va fozil olim. U o'z davrining yetuk ziyolilaridan bo'lib, mumtoz adabiyot an'analarini davom ettirgani va ma'rifatparvarlik g'oyalarini ilgari surgani bilan alohida o'rin tutadi. Qo'qon shahrida ziyoli oilada dunyoga kelgan, shahardagi mashhur madrasalarda tahsil olib, fiqh, mantiq, ilmi kalom, arab va fors tillarini mukammal egallagan. Chuqur bilimi tufayli Qo'qon madrasalarida mudarrislik qilib, ko'plab shogirdlarga saboq bergan; diniy va dunyoviy ilmlar bo'yicha risolalar va sharhlar bitgan. She'riyatda “Sho'xiy” taxallusi bilan tanilgan, g'azal, muxammas va qasidalar yozgan. Uning she'rlarida bir tomondan mumtoz lirikaning nafis tuyg'ulari, ikkinchi tomondan davr jamiyatining ijtimoiy-ma'rifiy muammolari aks etgan; g'azallarida oshiqona kechinmalar va so'z o'yinlari yuksak mahorat bilan qo'llangan. Muqimiy, Furqat, Zavqiy, Nisbat va Haziniy kabi Qo'qon adabiy muhitining yetakchi vakillari bilan yaqin do'st bo'lgan, Muqimiy atrofidagi ijodiy to'garak va mushoiralarda faol qatnashgan. Nozik mutoyibasi va hozirjavobligi sababli zamondosh shoirlar u bilan tez-tez she'riy payrovlar bog'lashgan.

Excerpt

— G'azaldan

This excerpt has been translated into more languages than the site itself

Translation

Ты не спросишь о больном сердце, о красавица, — отчего ты так беспечна? Сжалься, брось хоть один взгляд: я опозорен на твоей улице. В цветнике свидания с тобой моё сердце раскроется, как бутон; когда музыкант заиграет на своём сазе, дом скорби станет цветущим. Шухи, придя к твоему порогу, всякий раз возносит молитвы за тебя: возвысь же его участь — он лишь на миг поднимает свой стон.

Original

Dili xastoniy so'rmaysan, nigoro, buncha beparvo, Rahm aylab bir nazar qilgil, erurman ko'yingda rasvo. Visoling gulshanida g'unchadek ko'nglim ochilg'aydir, Mug'anniy sozini chalsa, bo'lur g'am xonasi obod. Kelib Sho'xiy eshigingga duogo'ylik qilur har vaqt, Sarafroz ayla holingni, etarman bir nafas faryod.

Works

G'azallar
Muxammaslar
Qasidalar
Diniy va dunyoviy ilmlarga oid risolalar