Umid Xo'qandiy (Mulla Umid)
Biography
Umid Xo'qandiy (Mulla Umid) — XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida ijod etgan iste'dodli shoir, xattot va ma'rifatparvar ziyolilardan biri. U Muqimiy, Furqat, Haziniy kabi ulug' siymolar bilan bir davrda yashab, bu adabiy maktabning shakllanishiga munosib hissa qo'shgan. Qo'qonda tug'ilib o'sgan; madrasa tahsilini olib, aruz qoidalari, Sharq mumtoz adabiyoti, fors va arab tillarini mukammal egallagan. Qo'qonda mohir xattot sifatida ham tanilgan: Alisher Navoiy, Fuzuliy, Bedil hamda o'z davrining mashhur shoirlari g'azallarini chiroyli nasta'liq xatida ko'chirgan. U ko'chirgan va o'z she'rlari kiritilgan bayozlar Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida saqlanadi. Umid Muqimiy boshchiligidagi adabiy gurunglar va mushoiralarda faol qatnashgan; she'riyatida Muqimiy va Furqat ta'siri yaqqol seziladi. Lirikasi asosan g'azal, muxammas va murabba' janrlaridan iborat. Oshiqona va irfoniy she'rlarida insoniy muhabbat, vafo, sadoqat va ilohiy ishq tasvirlanadi; asarlarida XIX asr oxiridagi ijtimoiy tengsizlik, johillik va bevafo dunyodan shikoyat qilib, ilm-fan, odob-axloq va kamolotni ulug'lagan.
Excerpt
— G'azaldanThis excerpt has been translated into more languages than the site itself
Быть разлучённым с твоим ликом — как тяжки стали эти дни, сердце стенает ежечасно, грудь моя стала цвета тюльпана. Я жажду свидания с тобой — окажи же мне милость: гореть в степи разлуки стало для меня обычаем безумца. Твои уста — мёд и сахар; в разлуке с ними жизнь моя — жертва, слёзы мои текут во все стороны и стали цветущим садом. Умид, не терпи бесконечной скорби этой бренной обители: безбрежная боль мира в конце концов обратилась кровью моей души.
Diydoridan judo bo'lmoq necha kunlar qiyin bo'ldi, Ko'ngul faryod etar har dam, bu bag'rim lolagun bo'ldi. Tamanno aylaram vasling, magar ayla inoyatkim, Hijron dashtida kuymaklik menga rasmi junun bo'ldi. Labing shahd-u shakarlar hajrida elga fido jonim, Ko'zim yoshi oqib har yon, ravon bo'lgan chaman bo'ldi. Umid, chekma tuganmas g'am bu foniy dayr dardin kim, Jahonning bepoyon dardi oxir jonimga xun bo'ldi.
Works
- G'azallar
- Muxammaslar
- Murabba'lar
- Ko'chirilgan bayozlar