Yovqochti Ushshoq

Biography

Yovqochti Ushshoq (taxminan XVIII asr oxiri — 1856) — XIX asrning birinchi yarmida Qo'qon adabiy muhitida ijod qilgan, nozik lirikasi va tasavvufiy she'rlari bilan tanilgan iqtidorli shoir va mudarris. Manbalarda u Ushshoq yoki Mulla Yovqochti Ushshoq nomi bilan qayd etiladi. Farg'ona vodiysidagi Yovqochti qishlog'ida (hozirgi Farg'ona–Qo'qon atrofi) tug'ilib, umrining asosiy qismini Qo'qon shahrida o'tkazgan. Qo'qon xonligi gullab-yashnagan Umarxon (Amiriy), Muhammad Alixon (Madalixon) hamda Sheralixon va Xudoyorxon hukmronligining dastlabki yillarida yashab, 1856-yilda vafot etgan. Qo'qon adabiy muhitining yirik namoyandalari — Fazliy, Nodira, Hoziq va Majzub kabi shoirlar bilan adabiy muloqot va mushoiralarda bo'lgan. U nafaqat shoir, balki madrasa tahsilini mukammal egallagan mudarris va diniy-tasavvufiy ilmlar bilag'oni ham bo'lgan. Fazliy Namangoniy “Majmuat ush-shuaroi Umarxoniy” tazkirasida, shuningdek, keyingi adabiy manbalarda Ushshoqning g'azalnavislik mahorati va kalomidagi latofatga yuksak baho berilgan. G'azallarida tasavvufiy-irfoniy ma'nolar, haqiqiy ishq iztiroblari va mumtoz an'analarga sodiqlik yaqqol ko'zga tashlanadi. Shoirning g'azal, muxammas va ruboiylari davr bayozlarida, xususan, XIX asrda Qo'qonda ko'chirilgan qo'lyozma majmualarda hamda O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti qo'lyozmalar fondida saqlanadi.

Works

• G'azallar
• Muxammaslar
• Ruboiylar