Xislat (Otaqo'zi Tillaxo'jaev)
Biography
Xislat — asl ismi Otaqo'zi Tillaxo'jaev, taxallusi Xislat Xo'qandiy (1880–1945) — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yashab ijod etgan iste'dodli o'zbek shoiri va xattotidir. 1880-yilda Qo'qon shahrida, ziyoli oilada dunyoga kelgan. Boshlang'ich ma'lumotni oilasida va mahalliy maktabda olgach, Qo'qondagi mashhur madrasalarda tahsil olgan; arab va fors tillarini hamda mumtoz adabiyotni mukammal o'rgangan. U nafaqat shoir, balki usta xattot ham bo'lgan: o'z davrida nodir qo'lyozmalarni ko'chirib tarqatish va xattotlik san'ati bilan shug'ullangan. Xislat Qo'qon adabiy muhitida shakllangan bo'lib, uning ijodiga xususan Muqimiy va Furqat kabi ulug' san'atkorlarning ta'siri katta bo'lgan. Shoir o'z g'azal va musaddaslarida vafo, sadoqat, samimiy muhabbat va insoniy fazilatlarni kuylagan; shu bilan birga davrning ijtimoiy tengsizliklari va turmush mashaqqatlarini ham satiraga olgan. Xislat g'azallari g'oyat ravon, musiqiy va xalqchil bo'lgani uchun o'z davrida ham, undan keyin ham ko'plab hofizlar — Jo'raxon Sultonov, Ma'murjon Uzoqov va boshqalar — tomonidan ashula qilib kuylangan. Uning asarlari turli bayozlar va vaqtli matbuotda chop etilgan, shuningdek “Devoni Xislat” kabi qo'lyozma to'plamlari yetib kelgan. Shoir Xislat o'zbek mumtoz adabiyoti an'analarini XX asr boshlariga yetkazib bergan hamda Qo'qon adabiy muhitining yorqin vakillaridan biri sifatida tarixda qolgan.
Works
- “Devoni Xislat”
- G'azallar
- Musaddaslar
- Ashula qilib kuylangan she'rlar
- Ko'chirilgan nodir qo'lyozmalar