Shohhakim Xolis

Biography

Shohhakim Xolis (XIX asr oxiri — XX asr boshlari) — Qo'qon adabiy muhitining faol va iste'dodli vakillaridan biri: shoir, tabib va ma'rifatparvar ziyoli. XIX asrning ikkinchi yarmida Qo'qon shahrida ziyoli va tabiblar oilasida dunyoga kelgan. Nufuzli madrasalarda tahsil olib, mumtoz adabiyot, arab va fors tillari hamda tibbiyot ilmini chuqur egallagan. Faqat she'riyat bilan cheklanmay, el orasida hoziq tabib sifatida ham tanilgan; shu bois xalq dardi, insoniy kechinmalar va ma'naviy-ruhiy xastaliklar tabiatini yaxshi anglagan. Qo'qondagi shoirlar, xattotlar va ma'rifatparvarlar to'planadigan adabiy gurunglarda faol qatnashgan. She'riyatda “Xolis” (samimiy, pok, sof ko'ngilli) taxallusi bilan ijod qilgan; Muqimiy, Furqat va Nodim Namangoniy kabi davrdosh shoirlar bilan adabiy muloqotda bo'lgan. Uning g'azal, muxammas va ruboiylari davr bayozlariga, xususan, Qo'qon va Farg'onada tuzilgan qo'lyozma majmualarga kiritilgan. Lirikasi asosan ishqiy-falsafiy, axloqiy va ma'rifiy mavzularga bag'ishlangan: insoniy vafo, sadoqat, zamona nosozliklaridan hasrat va ilohiy ishq motivlari yetakchilik qiladi. G'azallari tili ravon, musiqiyligi yuqori va xalqona soddaligi bilan ajralib turadi.

Works

• G'azallar
• Muxammaslar
• Ruboiylar