Zohid (Mulla Zohid Xo'qandiy)
Biography
Zohid (Mulla Zohid Xo'qandiy) — XIX asrning ikkinchi yarmi va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida faol ijod qilgan, mumtoz adabiy an'analarni mahorat bilan davom ettirgan va xattotlik san'atini puxta egallagan o'zbek shoiri. U Qo'qon shahrida ziyoli oilada dunyoga kelgan, madrasalardan birida tahsil olib, ilmi kalom, fiqh, xattotlik va mumtoz adabiyot nazariyasini chuqur o'rgangan. O'zbek (turkiy) va fors-tojik tillarida bemalol she'r yoza oladigan zullisonayn ijodkor bo'lgan. Alisher Navoiy, Fuzuliy, Bedil kabi ulug' mutafakkirlarning asarlarini va o'z zamondoshlarining bayozlarini nasta'liq xatida ko'chirgan. Ijodi Farg'ona vodiysi mumtoz she'riyatining eng go'zal an'analarini o'zida jamlagan: g'azal, muxammas, musaddas va ruboiy janrlarida samarali ijod qilgan; aruzning yengil va ohangdor vaznlarida bitilgan g'azallari xalqona soddaligi va tuyg'ulari samimiyligi bilan ajralib turadi. Muqimiy, Furqat, Haziniy va Rojiy kabi Qo'qon adabiy muhitining yetakchi vakillari bilan yaqin muloqotda bo'lgan, ularning g'azallariga muxammaslar bog'lagan (taxmis yozgan) va mushoiralarda faol qatnashgan. Alohida mukammal devoni bizgacha to'liq yetib kelmagan bo'lsa-da, ko'plab g'azal va muxammaslari XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Qo'qon va Marg'ilonda tuzilgan bayozlarga kiritilgan.
Works
- G'azallar
- Muxammaslar (taxmislar)
- Musaddaslar
- Ruboiylar
- Fors tilidagi she'rlar