XIX asr

Eshon Zokirxo'ja Zokir

XIX–XX asrMa'rifatparvarlik

Biography

Eshon Zokirxo'ja Zokir — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Qo'qon adabiy muhitida ijod qilgan yetuk shoir, olim va ma'rifatparvar xattot. Zokirxo'ja Qo'qon shahri yaqinidagi qishloqlarning birida dunyoga kelgan. Boshlang'ich savodni oilasida olgach, Qo'qon madrasalarida arab va fors tillari, fiqh, mantiq, adabiyot hamda xattotlik ilmini chuqur egallagan. U Qo'qon xonligining so'nggi davri va undan keyingi adabiy harakatlarda faol qatnashgan; Muqimiy, Furqat, Zavqiy kabi ko'zga ko'ringan ijodkorlar bilan yaqin muloqotda bo'lib, ularning adabiy an'analarini davom ettirgan. Mukammal ilmi va ma'rifati sababli zamondoshlari uni “Eshon Zokirxo'ja” deb ehtirom bilan atashgan. U nafaqat she'r yozgan, balki qo'lyozma kitoblar ko'chirgan, mumtoz asarlarga sharhlar bitgan va shogirdlar tayyorlagan. Shoir ijodida tasavvufiy ma'nolar, insoniy erkinlik, ma'rifatparvarlik va axloqiy poklik g'oyalari yetakchilik qiladi. Uning g'azallari serjilo tili va tuyg'ularining samimiyligi bilan ajralib turadi.

Excerpt

— G'azaldan

This excerpt has been translated into more languages than the site itself

Translation

Если возлюбленная не наперсница сердца, смятенно моё состояние; если в сердце твоём боль любви, то душа эта полна рыданий. От руки неверного небосвода жжение моё обратило грудь мою в кровь, но что за печаль, если верный друг каждый миг мне в помощь. О Закир, всякий час трать свою жизнь на пути просвещения, ибо знание выше всякого богатства и мира — это очевидно.

Original

Ko'ngul mahrami dilbar bo'lmasa, holim parishondur, Dilingda dardi ishq o'lsa, bu jon ichra giryondur. Vafosiz charx dasti so'zlarim bag'rimni xun qildi, Ne g'am, gar yori bo-iymon manga har dam madadkordur. Zokir, umringni sarf etgil maorif yo'lida har vaqt, Ki ilm afzaldurur har molu dunyodin, bu ayondur.

Works

G'azallar
Mumtoz asarlarga sharhlar
Ko'chirilgan qo'lyozma kitoblar